FANDOM


Nigdzie tak serdecznych przyjaciół nie mamy w ludziach jak w Dale. Dobry to lud, ci Bardanie. Włada nimi wnuk Barda Łucznika, Brand, syn Baina, który był synem Barda, Możny król, jego państwo sięga teraz daleko na południe i wschód od Esgaroth.

—Glóin do Froda, Drużyna Pierścienia

Bardanie – plemię Nortów mieszkające w Dale. Sojusznicy krasnoludów z Ereboru. Blisko spokrewnieni z ludźmi z Esgaroth[1].

Historia Edytuj

Czasy świetności Edytuj

Pierwotnie, mieszkali w Dolinie Anduiny. Wyemigrowali pod Samotną Górę i zbudowali tam miasto Dale[1]. Mieszkańcy Dale żyli w przyjaźni z krasnoludami z Ereboru. Za ich broń płacili szczodrze, zwłaszcza żywnością. Wielu rzemieślników z Dale uczyło się tajników kunsztu od ereborskich mistrzów. Oba królestwa łączył zapewne sojusz[2].

Upadek Edytuj

W 2770 roku Trzeciej Ery Dale zostało zniszczone przez Smauga[2]. Władca miasta zginął w walce ze smokiem. Ci, którzy przeżyli napaść smoka uciekli do pobliskiego Miasta na Jeziorze. Wśród ocalałych była żona Giriona i jej syn. Zabrali ze sobą dziedzictwo swego rodu, Czarną Strzałę, która była później przekazywana kolejnym pokoleniom[3].

Powrót Edytuj

Smaug, obudzony przez kompanię Thorina, zaatakował Esgaroth i zniszczył miasto. Z pomocą Czarnej Strzały zabił go Bard Łucznik, potomek Giriona. Ocaleni mieszkańcy miasta wybrali go swoim przywódcą. Ten wyruszył pod Samotną Górę, by otrzymać obiecaną wcześniej przez Thorina część skarbów[3]. Krasnolud jednak odmówił. Bard, sprzymierzony z królem elfów, ogłosił oblężenie Ereboru[4].

Niedługo potem do Samotnej Góry zaczęła zbliżać się armia goblinów. W obliczu niebezpieczeństwa krasnoludowie, elfowie i ludzie połączyli swoje siły i pokonali wroga w Bitwie Pięciu Armii. Śmiertelnie ranny w bitwie został Thorin, jednak przed śmiercią podarował mieszkańcom Esgaroth część złota z Ereboru[5].

Bard odbudował Dale w 2944 roku Trzeciej Ery[6]. Zebrał wokół siebie ludzi ze wschodu i południa[7]. Jego państwo w tym czasie bardzo rozkwitło, a jego granice sięgały daleko na południe i wschód od Esgaroth[8].

Wojna o Pierścień Edytuj

W czasie Wojny o Pierścień Bardanami przewodził Brand, syn Baina, syna Barda. U jego wschodnich granic zanosiło się do wojny z Easterlingami z Rhunu. Sauron wysłał do Branda posła, którym był być może Usta Saurona. Król przeląkł się, ale nie ma informacji by ugiął się pod żądaniami Nieprzyjaciela[9].

Kiedy Aragorn pojawił się Sauronowi w Palantírze, Władca Mordoru przyspieszył realizację swoich planów i nakazał Easterlingom atak na Erebor. Mieszkańcy Rhun przekroczyli rzekę Carnen i zepchnęły obrońców w Dolinę Dale. Bardingom przyszły na pomoc krasnoludy pod wodzą Daina Żelaznej Stopy. 15 marca stoczono wielką bitwę, trwającą trzy dni. Obaj królowie - Brand i Dain polegli, a przeciwnik wygrał batalię. Nie udało mu się jednak sforsować Głównej Bramy Ereboru za którą schronili się ludzie i krasnoludy. Gdy, do wojsk Mordoru doszła wieść o porażce Saurona, ogarnęła ich panika. Oblężeni dokonali wypadu za bramę i rozbili zastępy wroga. Odtąd Easterlingowie nigdy już nie napastowali Dale. Władcom Bardan został Bard II, syn Branda. Wysłał on posłów na koronację króla Ellesara. Jego królestwo przetrwało długie wieki i należało do koronnych krajów króla Zachodu[10][11].

Etymologia Edytuj

Nazwa Bardanie pochodzi od imienia Barda Łucznika[9].

Charakterystyka Edytuj

Nie ma praktycznie żadnych wzmianek o wyglądzie Bardan. W Dwóch Wieżach Aragorn wspominał, że ze względu na pokrewieństwo z Rohirrimami, często wśród Ludzi z Dale spotyka się jasnowłosych, rosłych ludzi podobnych do Jeźdźców Rohanu[12]. Wskazówką może być również wygląd Barda (wysoki i czarnowłosy)[3].

Zdaniem Gandalfa byli ludem mężnym i dzielnym[13].

Język Edytuj

Posługiwali się językiem pokrewny Adûnaickowi i podobnym do języków ludzi z Doliny Anduiny (takich jak Rohirrimowie i Beorningowie). Tak jak w powieści staroangielski jest odpowiednikiem rohirrickiego, tak nordycki jest odpowiednikiem języka mieszkańców Dale[14][15]. Jedynymi jego przykładami są imiona krasnoludów z Ereboru[16].

Pisali uproszczoną odmianą Cirithu[17].

Oprócz tego Bardanie znali mowę drozdów[3].

Adaptacje Edytuj

Hobbit: Niezwykła podróż Edytuj

W adaptacji Petera Jacksona, pojawiają się w scenie ataku Smauga na Dale. Zostali przedstawieni jako wesoły lud kupców.

LEGO The Hobbit Edytuj

W grze dostępna jest postać Żołnierza z Dale. Dzięki jednej z paczek DLC można odblokować Giriona.

Władca Pierścieni: Bitwa o Śródziemie II Edytuj

Bardanie są jednostką łuczników, dostępna w frakcji Krasnoludów.

Lord of The Rings Strategy Game Edytuj

W grze dostępne są cztery figurki Dale:

  • Żołnierze z Dale
  • Kapitan z Dale
  • Girion, Władca Dale
  • Bard, Potomek Giriona

Ciekawostki Edytuj

  • W przekładzie Marii i Cezarego Frąców nazywano ich Bardingami.
  • Mieszkańcy Dale wypiekali kramy, podróżny chleb, który zabierali ze sobą na wędrówkę po pustkowiach.[18]

Galeria Edytuj

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Robert Foster, Encyklopedia Śródziemia, ISBN 978-83-241-4387-0
  2. 2,0 2,1 J.R.R. Tolkien, Hobbit, Zabawa zgoła nieoczekiwana, ISBN 978-83-241-5206-3
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 J.R.R. Tolkien, Hobbit, Ogień i woda, ISBN 978-83-241-5206-3
  4. J.R.R. Tolkien, Hobbit, Chmury się gromadzą, ISBN 978-83-241-5206-3
  5. J.R.R. Tolkien, Hobbit, Nadejście burzy, ISBN 978-83-241-5206-3
  6. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, "Powrót Króla", Dodatek B Kronika Lat (Kronika Królestw Zachodnich), Trzecia Era, ISBN 978-83-7758-303-6
  7. J.R.R. Tolkien, Hobbit, Ostatni rozdział, ISBN 978-83-241-5206-3
  8. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Drużyna Pierścienia, „Wiele spotkań” , ISBN 978-83-7758-303-6
  9. 9,0 9,1 J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Drużyna Pierścienia, „Narada u Elronda” , ISBN 978-83-7758-303-6
  10. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, "Powrót Króla", Dodatek B Kronika Lat (Kronika Królestw Zachodnich), Wielkie Lata, ISBN 978-83-7758-303-6
  11. Karen Wynn Fonstand, Atlas Śródziemia, ISBN 978-83-241-4045-9
  12. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Dwie wieże, „Jeźdźcy Rohanu”, ISBN 978-83-7758-303-6
  13. J.R.R. Tolkien, Christopher Tolkien (red.), Niedokończone opowieści, „Wyprawa do Ereboru”, ISBN 978-83-241-4589-8
  14. J.R.R. Tolkien, Christopher Tolkien (red.), Listy, List 144, ISBN 978-83-7648-503-4
  15. J.R.R. Tolkien, Christopher Tolkien (red.), The Peoples of Middle-earth, „Appendix on Languages
  16. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, "Powrót Króla", Dodatek F, "Języki i ludy Trzeciej Ery", ISBN 978-83-7758-303-6
  17. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, "Powrót Króla", Dodatek E Pisownia i rodzaje liter, "Alfabety i pisma", ISBN 978-83-7758-303-6
  18. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Drużyna Pierścienia, „Pożegnanie z Lórien” , ISBN 978-83-7758-303-6

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.